Partneriaeth newydd i hybu rhaglenni hunanreoli 'achubiaeth' ledled Cymru
04.06.26
Mae dyn a leihau ei lefel glwcos gwaed diabetes o 120 i 38 yn dilyn diagnosis ‘sioc’ wedi canmol cyrsiau hunanreoli i gleifion a’u gofalwyr fel ‘achubiaeth’.
Ymunodd Alan Lawrie, o Fae Penrhyn, Conwy, â chwrs Hunanreoli Diabetes Addysg i Gleifion (EPP) Cymru ar ôl cael gwybod fod ganddo’r cyflwr yn 2023. Gan ddisgrifio ei ddiagnosis fel ‘codiad i’w ddeffro’, dywedodd Alan fod y rhaglen mor werthfawr fel ei fod bellach yn gwirfoddoli fel tiwtor rhaglen i helpu pobl eraill.
Diolch i bartneriaeth gyffrous newydd rhwng Comisiwn Bevan a Pherfformiad a Gwella GIG Cymru, gobeithir bellach y bydd mwy o bobl sy’n byw gyda chyflyrau tymor hir a’u gofalwyr yn gallu cael y wybodaeth a’r sgiliau i reoli eu hiechyd yn well. Bydd hyn yn eu helpu i fyw bywydau iachach tra’n lleihau’r pwysau ar GIG.
Dywedodd Alan: “Roedd y cwrs yn dipyn o sioc mewn gwirionedd ac yn fy helpu i fyfyrio ar arferion fel prynu caniau o Coke neu yfed llawer o sudd oren a charbohydradau. Gall rhai o gymhlethdodau diabetes gynnwys colli aelod, cael strôc neu gael iechyd meddwl gwael iawn neu iselder. Dwi’n meddwl nad oeddwn i wir yn deall y goblygiadau tan imi gael fy niagnosio, ac roedd yn alwad ddeffro i’m teulu hefyd.”
Darllenwch fwy: Diabetes - Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr
Ers cwblhau’r cwrs, mae Alan wedi dod yn diwtor gwirfoddol achrededig i gefnogi eraill. Ychwanegodd: “Fel tiwtor, mae’n wych gweld sut mae’r cyfranogwyr yn newid yn ystod y cwrs chwe wythnos. Maen nhw’n chwilio am achubiaeth, ac erbyn yr drydydd wythnos maen nhw’n gwneud ffrindiau ac yn dod yn fywiog. Mae’r cyrsiau’n ymwneud ag ailfeddwl y sefyllfa, datrys problemau a chryfhau’r holl bethau y dylem eu gwneud i’n helpu ein hunain – fel ymarfer corff, cael cynllun deiet a delio â gwahanol emosiynau.”
Mae bron hanner (48%) o bobl yng Nghymru yn byw gydag un neu fwy o gyflwr tymor hir, a all arwain at bryder, diffyg hyder, unigrwydd ac ymweliadau iechyd aml. Mae ystod o gyrsiau EPP Cymru wedi’u cynllunio i wella hunanofal, lleihau unigrwydd a sicrhau canlyniadau iechyd gwell i bobl.
Mae EPP Cymru yn rhan o Berfformiad a Gwella GIG Cymru, sydd wedi ymuno â Chomisiwn Bevan, prif felin drafod iechyd a gofal annibynnol Cymru, mewn partneriaeth ddwy flynedd i helpu i wella mynediad at hunanreoli.
Bydd y bartneriaeth yn edrych ar sut y gall Comisiwn Bevan helpu i ddatblygu EPP Cymru yn y dyfodol. Bydd yn archwilio ffyrdd o ehangu ei gyrhaeddiad, gweithio’n agosach gyda gwasanaethau eraill, a gwneud mwy o wahaniaeth ar draws iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru.
Dywedodd Arweinydd Hunanreoli EPP Cymru, Christine Roach: “Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at weithio gyda Chomisiwn Bevan i nodi cyfleoedd newydd i’w harchwilio, eu datblygu a’u trawsnewid o fewn rhaglen EPP Cymru, gan sicrhau ei bod yn gynaliadwy ac yn addas ar gyfer y dyfodol.
“Ein nod yw ehangu a sicrhau dyfodol cynaliadwy i gynnig EPP Cymru ar gyfer GIG Cymru a’r diwydiant drwy fanteisio i’r eithaf ar sgiliau, asedau a rhwydwaith, ac arbenigedd a safbwynt annibynnol Comisiwn Bevan. Bydd eu gwybodaeth a’u persbectif yn amhrisiadwy i’n hymdrechion ac rwy’n hyderus y gallwn, gyda’n gilydd, gyflawni canlyniadau rhagorol er budd pawb.”
Mae EPP Cymru yn seiliedig ar yr angen brys am gymorth cynaliadwy, cymunedol, sy’n darparu’r wybodaeth a’r sgiliau i bobl newid eu hymddygiad. Mae’r cyrsiau’n cynnwys hunanreoli ar gyfer cyflyrau cronig, poen parhaus, canser, iechyd esgyrn a HIV, yn ogystal â chefnogaeth i ofalwyr.
Mae Christine a Rheolwr Hyfforddiant, Jules Godden, hefyd yn rhan o Raglen Esiamplwyr Bevan Grŵp 9 ac fe wnaethant gyflwyno eu prosiect, ‘Adeiladu Cymunedau Gwydn ac Adnoddgar’, mewn arddangosfa arbennig yn y Senedd yn gynharach eleni. Nod eu prosiect yw sefydlu Gwasanaeth Cefnogi Cyfoedion Cenedlaethol, gyda chynllun peilot wedi’i ddisgrifio fel ‘achubiaeth’ gan un claf ac 97% o’r cyfranogwyr yn gweld cefnogaeth gan gyfoedion yn ‘hynod effeithiol’.
Mae tiwtoriaid gwirfoddol EPP yn cael hyfforddiant ac adnoddau helaeth i gyflwyno cyrsiau ar-lein ac yn y gymuned, ac fe’u cefnogir yn llawn gan gyd-diwtor ym mhob sesiwn. Darganfyddwch fwy am EPP Cymru yma.
Gallwch hefyd ddarllen mwy am brosiect Esiamplwyr Bevan EPP Cymru Chris a Jules yma.
Rydym wedi lansio ein sianel WhatsApp swyddogol i rannu manylion, newyddion, digwyddiadau a gwybodaeth bwysig am y Bwrdd Iechyd yn eich ardal leol. Dilynwch ni yma: Dilynwch ni ar WhatsApp - Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr