Prosiect 100 Stori: O Straeon i Newid System

Daeth Digwyddiad Dathlu Prosiect 100 Stori â phlant a phobl ifanc, teuluoedd, ymarferwyr, arweinwyr, academyddion a phartneriaid ledled Gogledd Cymru ynghyd i fyfyrio ar bŵer adrodd straeon fel offeryn ar gyfer newid.

Mae'r digwyddiad yn nodi lansiad Adroddiad y Prosiect 100 Stori a'r Pecyn Cymorth Adrodd Straeon sy'n cyd-fynd â hi, dau adnodd sydd wedi'u cynllunio nid yn unig i roi ciplun o brofiadau bywyd ond i gynorthwyo sefydliadau i droi gwrando yn weithred ystyrlon. Wedi'i greu gydag oedolion ifanc, yn hytrach nag amdanynt, mae'r prosiect yn dangos sut y gall straeon ddarparu tystiolaeth gyfoethog ynghylch yr hyn sydd bwysicaf i'r rhai sy'n llywio gwasanaethau a systemau.

Dolen i'r Adroddiad a'r Pecyn Cymorth: Prosiect 100 o Straeon

Ar draws y 100 stori, nododd cyfranogwyr ddeg thema allweddol, gan gynnwys yr heriau o lywio systemau cymhleth, anawsterau cael mynediad at gymorth ar ôl 18 oed, yr angen am well dealltwriaeth o niwroamrywiaeth, rhwystrau a grëwyd gan feini prawf polisi a chymhwysedd, pwysigrwydd addysg gynhwysol, a'r awydd am gyfleoedd gwirioneddol i ffynnu. Er yr amrywiaeth mewn profiadau unigol, daeth neges gyffredin i'r amlwg: mae gwasanaethau yn gweithio orau pan fyddant wedi'u cynllunio o amgylch pobl yn hytrach na systemau.

Mae'r canfyddiadau’n tynnu sylw at y ffaith bod ymddiriedaeth yn cael ei feithrin trwy berthynas, cysondeb ac ymgysylltu gwirioneddol. Dangosodd y straeon, er bod llawer o bobl ifanc yn gwerthfawrogi'r cymorth maen nhw'n ei dderbyn, gall pontio rhwng gwasanaethau, llwybrau tameidiog a phrosesau anhyblyg greu heriau sylweddol. Galwodd pobl ifanc am gymorth sy'n tyfu gyda nhw, cyd-gynhyrchu cryfach, a system sy'n ymateb i'w profiadau trwy weithredu yn hytrach nag ymgynghori pellach.

Mae'r argymhellion sy'n dod i'r amlwg o'r prosiect yn canolbwyntio ar:

• Darparu adnoddau ar gyfer cyfranogiad a hwyluso fel swyddogaeth sefydliadol barhaol yn hytrach na phrosiect tymor byr.
• Dylunio cymorth sy'n tyfu gyda phobl ifanc yn hytrach na dod i ben yn sydyn ar ffiniau gwasanaethau.
• Dangos bod lleisiau cyfranogwyr wedi cael eu clywed trwy weithredu gweladwy ac atebolrwydd.
• Ehangu cyfleoedd ar gyfer cyd-gynhyrchu a chyfranogiad.
• Cryfhau'r cylch tystiolaeth trwy gyfuno adrodd straeon â gwerthuso a gwella parhaus.

Cawsom y fraint o glywed gan Gomisiynydd Plant Cymru, a siaradodd yn angerddol am bwysigrwydd sicrhau bod lleisiau plant a phobl ifanc yn cael eu clywed a bod camau’n cael eu cymryd yn sgil hynny. Atgyfnerthodd eu cyfraniad arwyddocâd y gwaith hwn mewn hyrwyddo hawliau plant a chreu cyfleoedd ar gyfer cyfranogiad ystyrlon.

Roedd y digwyddiad hefyd yn cynnwys cyfraniad pwerus gan Urtha Felda, aelod annibynnol a phencampwr dros blant a phobl ifanc ar Fwrdd Betsi Cadwaladr, a heriodd sefydliadau i symud y tu hwnt i wrando a thuag at weithredu cydgysylltiedig ar draws y system. Gan dynnu ar themâu o'r straeon, tynnodd Urtha sylw at y ffaith y bydd newid parhaol yn gofyn i sefydliadau, gwasanaethau a phartneriaid ledled Gogledd Cymru weithio gyda'i gilydd i fynd i'r afael â'r rhwystrau a'r anghydraddoldebau a nodwyd gan y bobl ifanc eu hunain.

Ni fyddai'r prosiect wedi bod yn bosibl heb yr ymrwymiad, y weledigaeth a'r arweinyddiaeth a ddangoswyd ar draws Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr, y galluogodd eu cymorth i'r gwaith hwn dyfu o syniad i fudiad dros newid. Roedd y digwyddiad yn cydnabod pwysigrwydd arweinyddiaeth sy'n gwerthfawrogi profiad bywyd ac yn creu'r amodau ar gyfer ymgysylltu a chyd-gynhyrchu dilys.

Rhoddwyd cydnabyddiaeth arbennig hefyd i'r bartneriaeth ragorol gyda Phrifysgol Wrecsam, y cryfhaodd eu cydweithrediad y prosiect a chyfrannodd yn sylweddol at ddatblygu'r adroddiad, gwerthuso a dysgu. Mae llwyddiant y Prosiect 100 Stori yn adlewyrchu ymdrech wirioneddol ar y cyd sy'n cynnwys nifer o sefydliadau, ymarferwyr, grwpiau cymunedol a phobl ifanc o bob rhan o Ogledd Cymru, i gyd wedi'u huno gan ymrwymiad i wrando a dysgu gyda'i gilydd.

Dangosodd yr ymateb gan y mynychwyr effaith y diwrnod:

"Roedd yn un o'r dyddiau mwyaf dylanwadol yn fy ngyrfa." Wendy Pinder Pennaeth Nyrsio

"Llongyfarchiadau ar y gwaith gwych a phwysig hwn." Rocio Cifuentes MBE

"Mae'n rhaid eich bod yn hynod falch o'r hyn rydych chi wedi'i gyflawni." Nina Ruddle Cenhadaeth Ddinesig Prifysgol Wrecsam

Mae'r myfyrdodau hyn yn amlygu’r effaith ddofn y gall clywed yn uniongyrchol gan blant a phobl ifanc ei chael. Mae’r straeon yn herio rhagdybiaethau, yn tynnu sylw at gyfleoedd i wella ac yn atgoffa pawb sy'n bresennol bod unigolyn ifanc yn ceisio llywio ei fywyd y tu ôl i bob polisi, llwybr a phroses.

Mae'r Prosiect 100 Stori dan arweiniad Christy Hoskings, Arweinydd Profiad Cleifion Rhanbarthol ar gyfer Gwasanaethau Plant wedi dangos bod straeon yn llawer mwy na phrofiadau personol. Gyda'i gilydd, maent yn cynrychioli tystiolaeth, mewnwelediad, a galwad i weithredu. Mae'r adroddiad sydd newydd ei lansio a'r Pecyn Cymorth Adrodd Straeon yn darparu sylfaen i sefydliadau sy'n ceisio cryfhau cyfranogiad, gwella gwasanaethau a sicrhau bod penderfyniadau'n cael eu llywio gan leisiau'r rhai yr effeithir arnynt fwyaf.

Mae'r dystiolaeth yma. Clywyd y lleisiau. Yr her nawr yw i bob un ohonom weithio gyda'n gilydd i sicrhau bod y straeon hyn yn arwain at newid parhaol yn y system ledled Gogledd Cymru.

Os hoffech ddysgu mwy am y Prosiect neu gymryd rhan yn ein cymuned ymarfer, cysylltwch â Christy.hoskings@wales.nhs.uk

Mae ein Cyfres Podlediad 100 Stori hefyd yn dod yn fuan!